• Groene lampen?

NorNed en BritNed HVDC verbindingen

Op 19 januari 2004 maakte TenneT bekend samen met het Noorse Statnett een hoogspanningskabel over de bodem van de Noordzee te willen leggen. De zogenoemde NorNed kabel. Deze kabel zou de import van elektriciteit uit Noorwegen mogelijk maken en zou tevens een verbinding vormen tussen de energiemarkten van Scandinavië en West-Europa. De bedrijven zouden samen 600 miljoen euro investeren in de kabel, die in 2008 operationeel zou worden.

Voor de aanleg van een elektriciteitskabel was in 1991 al een principeakkoord tussen de Nederlandse SEP en het Noorse Statkraft vastgelegd. In 1995 is met de daadwerkelijke uitvoering een begin gemaakt. De enginering en de vergunningverwerving zijn gestart. Noordervolt Consulting voerde in deze periode het Engineeringsmanagement van de totale verbinding.

Door de opheffing van de SEP, de privatisering van de elektriciteitssector en de lage brandstofprijzen is het project vanaf 1998 een tijd in de ijskast gezet, maar inmiddels ligt de kabel er en wordt er succesvol bedrijf mee gevoerd.

De plannen voor de NorNed kabel werden op 23 december 2004 goedgekeurd door de Energiekamer (een onderdeel van de Nederlandse Mededingingsautoriteit), en de aanleg is in april 2008 voltooid. Op 5 mei 2008 is de eerste veiling van capaciteit gehouden, op 6 mei is het eerste commerciële gebruik gestart. De kabel is een groot succes; in 2008 (kabel maar acht maanden in gebruik) werd via de kabel al 3000 GWh door Nederland geïmporteerd en voor 330 GWh aan elektriciteit geëxporteerd. De kabel wordt gebruikt om overdag goedkope met waterkracht opgewekte en dus schone elektriciteit uit Noorwegen te importeren. 's Nachts kan dan goedkope Nederlandse nachtstroom worden gebruikt om Noorwegen te voorzien zodat het water in de bassins van de Noorse waterkrachtcentrales gespaard kan worden voor de piekvraag. Eventueel kan zelfs de goedkope nachtstroom gebruikt worden om water omhoog in het spaarbekken te pompen, om er dan overdag, als er grote behoefte is aan stroom, weer elektriciteit mee op te wekken. Op die manier worden de stuwmeren gebruikt om energie op te slaan, zò dat het ook weer makkelijk terug te winnen is. De stuwmeren zijn op die manier te vergelijken met een heel grote accu of batterij.

Vergelijkbare kabels liggen tussen Noorwegen, Denemarken, Zweden en Duitsland. Tussen Noorwegen en Denemarken is dit de Cross-Skagerak. Tussen Zweden en Duitsland is dit de Baltic Cable. Naast de NorNed kabel is er een vebinding van 1000 MW tussen Nederland en Groot-Brittannië aangegelegd, de zogenaamde BritNed kabel. Ook hier voerde Noordervolt Consulting het engineeringsmanagement.

De 580 km lange NorNed kabel loopt van de Nederlandse Eemshaven over de zeebodem van de Noordzee naar het Noorse Feda, gemeente Kvinesdal. Hiervan loopt 420 kilometer in ondiep water (tot 50 meter diep), en 160 kilometer in diep water (tot maximaal 409 meter). Over 270 kilometer is de kabel dubbel uitgevoerd, en over 310 kilometer enkel

De verbinding wordt tot stand gebracht met de hoogspanningsgelijkstroomtechniek (HVDC). Met deze techniek zijn de energieverliezen door transport veel kleiner dan wanneer van wisselstroom gebruik zou worden gemaakt. De kabel heeft twee aders, wordt op een spanning van + en - 450 000 V bedreven en heeft een vermogen van 700 MW. Aan de beide uiteinden van de kabel bevinden zich omvormers die de wisselstroom vanuit de nationale netten gelijkrichten, en de inverters die de gelijkstroom omvormen naar driefasige wisselstroom (draaistroom), waarmee de nationale netten weer gevoed worden.


Capaciteit: 700 megawatt
Lengte: 580 kilometer
Kosten: ruim 600 miljoen euro
Landingplaats in Noorwegen: Feda
Landingsplaats in Nederland: Eemshaven

Daar wil ik meer over weten!